Ana Sayfa
ANASAYFA   HEKİMLERİMİZ   KURUMSAL   SAĞLIK REHBERİ   CHECK-UP   SİZİN İÇİN ANLAŞMALI KURUMLAR   DUYURULAR
BRANŞLARIMIZ
Acil Servis
Beslenme ve Diyet
Göz Hastalıkları
Kadın Hastalıkları ve Doğum
Kulak Burun Boğaz
Nöroloji
Radyoloji
Anesteziyoloji & Yoğun Bakım
Beyin ve Sinir Cerrahisi
Çocuk Hastalıkları
Genel Cerrahi
İç Hastalıkları (Dahiliye)
Kardiyoloji
Laboratuvar
Ortopedi ve Travmatoloji
Üroloji
 
DUYURULAR
DUYURULAR
DİYABET VE BESLENME

Konya Hospital İç Hastalıkları Uzm. Dr.Mehmet ŞEKER ,Diyabet, ülkemizde görülme sıklığı giderek artan, ciddi organ kayıplarına yol açan ve yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyebilen kronik bir hastalıktır. Diyabetli bireylerin yaşam kalitelerinin arttırılması, beslenme–egzersiz–tıbbi tedavi–eğitimden oluşan dört temel faktörle mümkün olduğunu belirtti.
Diyabetin Tipleri
Tip 1 diyabet : Ülkemizdeki diyabet hastalarının yaklaşık % 10’u bu tip diyabet hastasıdır.Tip I diyabet insülin yapımında görev alan pankreas beta hücrelerinin tahrip olması ile oluşur.
Tip 2 diyabet : Genellikle 40 yaş üstündeki kişilerde görülen diyabettir. İlk zamanlarda insülin salgılanması varken salgılanan insülin hücreler tarafından kullanılamaz.
Kan şekeri yükseldiğinde!!!
Bulguları; Susama, sık idrar,iştah kaybı,yorgunluk,derin ve hızlı solunum, deride kuruma ve kaşıntı, bulanık görme.
Kan şekeri düştüğünde!!!
Bulguları:Açlık hissi, solukluk, sinirlilik, çarpıntı, dikkat dağınıklığı, terleme, baş ağrısı,baş dönmesi,titreme, aşırı halsizlik,bulanık görme.
Kan şekerinin ani düşmesi önlem alınmasını gerektiren bir durumdur. Diyabetli kişinin öğün atlaması veya öğün saatini geciktirmesi, aşırı fiziksel aktivitede bulunması nedenleri ile kan şekeri düşebilir.
Diyabette beslenme alışkanlıklarının düzenlenmesinin amacı: Hayatınız boyunca uygulayabileceğiniz en ideal beslenme programını oluşturarak kan şekerinizi normale yakın seviyede tutmak, şeker düşüklüğü ve yüksekliğini önlemek ,ideal vücut ağrılarınızı sağlamak ve korumak, hastalığınızla ilgili olarak uzun dönemde gelişebilecek vücut hasarını önlemek, çocukluk ve ergenlik döneminizde normal büyüme ve gelişmenizi sağlamak, gebelik ve emzirme döneminde yeterli ve dengeli beslenmenizi sağlamaktır, kısaca yaşam kalitenizi yükseltmek ve yaşam sürenizi uzatmak için sağıklı besinleri uygun zamanda ve gerekli miktarda almaktır.
Arzu edilen metabolik kontrol :
Açlık kan şekeri (AKÞ) : 90-130 mg/dl
Tokluk kan şekeri (TKÞ) : 140-180 mg/dl
HbA1C : <%7
Total kolesterol : < 200 mg/dl
LDL kolesterol : < 100 mg/dl
Trigliserit : < 150 mg/dl
Diyabetli bireylerin beslenme tedavileri:
Yaşına, boyuna, vücut ağırlığına, fiziksel aktivite durumuna, sosyoekonomik durumuna ve beslenme alışkanlıklarına göre
hazırlanır. Beslenme programı kişiye özeldir.Ortak bir program
oluşturulamaz.
Öğün sayısı ve zamanı:
Yemeklerin miktarı ve cinsi kadar, tüketim zamanlarıda büyük
önem taşır. Önerilen besinlerin zamanında ve önerilen miktarlarda
yenilmesi şeker düşüklüğü ve yüksekliğini önler.Bu nedenle oruç tutmak isteyen diyabetik hastaların mutlaka doktorları ile bu konuyu görüşmelidirler. 3 ana, 3 ara öğün tüketilmesi uygundur.Her ana öğünde aşağıdaki besin gruplarından gereği kadar tüketilmelidir.
Enerji
Enerji dengesi,diyabetin kontrolünde büyük önem taşımaktadır sağlar. Beslenme planı hazırlanırken en önemli nokta aksi bir durum yoksa diyabetli kişinin vücut ağırlığını korumaya yönelik olmalıdır.Protein, karbonhidrat ve yağlar gereksinmeleri karşılayacak düzeylerde beslenmede yer almalıdır.
Karbonhidratlar
En önemli enerji kaynağıdır.Günlük beslenmeyle mutlaka alınmalıdır.
Toplam alınan günlük kalorinin yaklaşık % 50- 60 karbonhidratlardan sağlanmalıdır. Besinlerde bulunan karbonhidrat türleri şekerler,
nişasta ve posa’dır.Karbonhidrat kaynağı olarak önerilen besinler; tam taneli tahıllar, ekmek, kuru baklagiller, sebzeler, meyveler, süt
1 gram karbonhidrat ile 4 kalorilik enerji sağlanmış olur.
Posa: Yiyeceklerin sindirilemeyen kısmıdır. Beslenmedeki posasının vücuttaki etkileri;
• Kan şekerini yavaş yükseltir

•İnsülin ihtiyacını azaltır,

• Tokluk hissinin oluşmasını sağlayarak ağırlık kontrolüne yardımcı
Olur

• Barsak çalışmasını düzenler, kabızlığı önler.
• Kanda yağların yükselmesini önler.
Beslenmedeki posa miktarını arttırmak için;
• Beyaz ekmek yerine kepekli ve/veya tam buğday ekmek tercih edilmeli • Pirinç yerine bulgur tercih edilmeli,
• Meyve suyu yerine meyve yenilmeli, kabuklu yenebilen meyveler iyice yıkandıktan sonra kabukları soyulmadan yenmeli,
• Günde en az 5 porsiyon sebze-meyve yenmeli • Öğünlerde salata yenmeli • Kuru baklagiller sıklıkla tüketilmeli (haftada 2-3 kez)
Proteinler
Günlük alınan toplam kalorinin % 12- 15’i proteinlerden sağlanır. Vücudun büyümesi, gelişmesi ve yıpranan dokuların onarılmasında önemli görevleri vardır.Kırmızı et, balık, tavuk, süt, süt ürünleri ve yumurta gibi yiyeceklerde bulunan proteinler vücut dokularınızın gelişmesini ve gerektiğinde onarılmasını sağlar.Ancak diyabete bağlı böbrek problemleri gelişmiş ise beslenmeyle protein alımının sınırlandırılması gerekir.1 gram protein ile 4 kalorilik enerji sağlanır.
Yağlar:
Yüksek enerji veren besin ögeleridir. Günlük alınan enerjinin % 30’u yağlardan sağlanmalıdır.1gram yağ ile 9 kalorilik enerji sağlanır.
Doymuş yağ yerine doymamış yağlar olarak nitelendirilen sıvıyağ tüketimini arttırmak uygun olacaktır.Sebze yemeklerine koyacağınız yağ miktarı 1 kg sebzeye 2 çorba kaşığı sıvıyağ olmalıdır.
 Beslenmeyle alınan yağ çeşitleri ;
Yağların miktarı ve cinsi kalp-damar hastalıklarının oluşumunda
önem taşır.Yağlar içerdikleri yağ asit türlerine göre sınıflandırılır.
• Doymuş yağlar: tereyağı, içyağı, kuyruk yağ, katı margarinler, et, süt, peynirde bulunan yağların büyük bir kısmı
• Doymamış yağlar;
tekli doymamış yağlar: zeytinyağı, fındık yağı
çoklu doymamış yağlar; ayçiçek, mısırözü, soya, pamuk yağ
balık yağı, su ürünleri
Beslenmede dengeli yağ tüketimi için;
1.     Kırmızı et yerine, tavuk, balık, hindi etini tercih edilmeli.
2.     Etli yemeklere ayrıca yağ eklenmemeli.
3.     Yemeklerinizde katı yağ yerine sıvı yağ (zeytinyağ/fındık yağı ve ayçiçek/ mısırözü/ soya) kullanılmalı ve mümkün olduğunca yağ miktarı azaltılmalı Haftada 2 yumurta yenilmeli.
4.     Sakatatlar( karaciðer, beyin, böbrek vb), doymuş yağ ve sosis, salam, pastırma, sucuk gibi et ürünleri tüketilmemeli,
5.     Kuyruk yağ, iç yağı, tereyağ ve katı margarinler kullanılmamalı,
6.     Yemekler pişirilirken kızartma ve kavurma yerine ızgara, haşlama veya fırında pişirme yöntemleri tercih edilmeli.
     7.Yemekleriniz pişirilirken daha az tuz kullanınız ve tabağınızdaki yemeğin tadına bakmadan tuz ilave etme alışkanlığından vazgeçiniz.
Vitaminler-Mineraller
Yeterli ve dengeli beslenen diyabetikler günlük vitamin mineral gereksinmelerini beslenmeyle karşılayabilirler.
Yapay Tatlandırıcılar ve Diyet Ürünleri
Enerji içerenler: fruktoz, sorbitol, mannitol, ksilitol
Enerji içermeyeneler: sakarin, siklamat, asesülfam-K, aspartam
Enerji içeren tatlandırıcılar belirli miktarların üzerinde tüketilmesi halinde kan şekerini yükseltebilirler. Sorbitol fazla alındığında ishale neden olabilir. Enerji içeren tatlandırıcıların bulunduğu yiyecekler doktora danışılmadan tüketilmemelidir.
·        Tatlandırıcıların, cinsine göre günlük en fazla kullanılabilecek miktarlarının farklı olduğu unutulmamalıdır.
·        Diyet ürünleri hiçbir kısıtlama olmadan yenilebilecek yiyecekler olarak düşünülmemelidir.
·        Diyet ürünlerinin etiket bilgileri mutlaka okunmalıdır.
·        Her diyet ürünü kullanılabilecek özelliklere sahip olmayabilir.
·        En önemli nokta ürün içeriğinin enerjisi ve kullanılan tatlandırıcının cinsidir. Çoğu diyet ürününün karbonhidrat
             içeriği düşük, yağ içeriği fazladır.
Diyabet hastasının sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmesi için öneriler:
·        Yeterli ve dengeli beslenmeye dikkat edilmeli,
·        Bireye uygun vücut ağırlığı sağlanmalı ve sürdürülmeli,
·        Öğün atlanmamalı,
·        İnsülin ve/veya ilaç zamanlarına ve dozlarına dikkat edilmeli,
·        Önerilen fiziksel aktivitelere (yürüyüş gibi) özen gösterilmeli,
·        Sigaradan uzak durulmalı,
 
Düzenli aralıklarla doktor kontrollerinizi yaptırmayı ihmal etmeyiniz.
 
 
   Uzm.Dr. Mehmet ŞEKER
   İç Hastalıkları Uzmanı
   Bilgi ve randevu için: 350 3 777


 
Her Hakkı Saklıdır © KONYA HOSPITAL ANASAYFA   İNSAN KAYNAKLARI   BRANŞLAR   SSS   İLETİŞİM